Pazaryerlerinde, sosyal medya hesaplarında ya da kendi web sitenizde düzenli satış yapmak, çoğu durumda bir ticari faaliyettir ve vergi açısından kayıt altına alınması gerekir. "Zaten küçük çaplı" ya da "ek gelir" diye düşünülen satışlar, zamanla ciddi vergi ve ceza riskine dönüşebilir. Aşağıda genel çerçeveyi anlatıyoruz; tutarlar, oranlar ve sınırlar sık değiştiği için kendi durumunuzu güncel mevzuata göre değerlendirmek gerekir.
1. Ne zaman vergi mükellefi olmanız gerekir?
Satışlarınız süreklilik taşıyorsa, yani düzenli olarak ürün alıp satıyor ya da üretip satıyorsanız, bu faaliyet ticari kazanç kapsamına girer ve vergi kaydı gerekir. Ara sıra kendi kullandığınız eşyayı satmak ise genellikle ticari faaliyet sayılmaz. Arada kalan durumlar için satış sıklığı, hacmi ve ürünlerin niteliği birlikte değerlendirilir.
Mükellefiyetin nasıl açıldığını vergi mükellefiyeti yazımızda anlattık.
2. Evden yapılan satışlarda muafiyet olabilir
Evde üretilen ya da evden yürütülen bazı küçük çaplı internet satışları için mevzuatta esnaf muaflığı gibi özel düzenlemeler bulunur. Bu düzenlemelerin yıllık satış sınırı, işyeri açılmaması, çalışan çalıştırılmaması gibi koşulları vardır ve sınırlar her yıl güncellenir. Muafiyet kapsamında olsanız bile vergi dairesine başvuru ve belge düzeni gibi bazı yükümlülükler devam edebilir. Koşulları aşan satışlarda normal mükellefiyete geçmek gerekir.
3. Şahıs işletmesi mi, şirket mi?
Çoğu e-ticaret girişimi şahıs işletmesi olarak başlar; satışlar büyüdükçe şirkete geçiş gündeme gelebilir. Seçim; beklenen kazanç, ortak sayısı, risk ve maliyetlere göre yapılır. Karşılaştırma için şahıs mı, limited mi yazımıza göz atabilirsiniz.
4. Fatura ve e-belge
- Her satış için fatura düzenlenmesi gerekir. İnternet satışlarında bu genellikle e-Arşiv fatura ile yapılır ve alıcıya elektronik olarak iletilir.
- Satış hacmine ve faaliyet konusuna göre e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter kullanımı zorunlu hale gelebilir. Ayrıntılar için e-Fatura ve e-Arşiv yazımıza bakabilirsiniz.
- Pazaryeri komisyonu, kargo ve reklam gibi giderlerin faturalarını da saklayın; bunlar gider ve KDV indirimi açısından önemlidir.
Faturada dikkat edilecek noktalar için fatura yazımıza göz atabilirsiniz.
5. KDV
Satılan ürünlerin çoğu KDV'ye tabidir ve oranı ürüne göre değişir. Satışta hesapladığınız KDV ile alışlarda ve giderlerde ödediğiniz KDV arasındaki fark beyan edilip ödenir. Mantığını KDV nasıl işler yazımızda anlattık.
6. Pazaryeri ödemelerinde vergi kesintisi
Yürürlükteki düzenlemelere göre pazaryerleri ve aracı hizmet sağlayıcılar, satıcılara yaptıkları ödemelerden vergi kesintisi yapabilmektedir. Kesilen bu tutarlar genellikle kendi vergi beyanınızda mahsup edilir. Kesintilerin kayıtlara doğru işlenmesi için pazaryerinin sağladığı hesap dökümlerini düzenli olarak muhasebecinize iletin. Kapsam ve oranlar için güncel mevzuata bakılmalıdır.
7. Ticaret ve tüketici mevzuatı
- ETBİS kaydı: İnternet üzerinden satış yapan işletmelerin Ticaret Bakanlığının Elektronik Ticaret Bilgi Sistemine (ETBİS) kayıt olması gerekir.
- Mesafeli satış: Ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi ve tüketicinin cayma hakkına ilişkin kurallara uyulmalıdır.
- Kişisel veriler: Müşteri bilgilerini topluyorsanız KVKK kapsamında aydınlatma metni ve gerekli önlemler gerekir.
- Site bilgileri: Kendi sitenizde unvan, iletişim ve vergi bilgileri gibi tanıtıcı bilgilere yer verilmelidir.
8. Yurt dışına satış
Yurt dışındaki alıcılara yapılan satışlar, ihracat kapsamında farklı belge ve beyan kurallarına tabidir; bazı durumlarda KDV iadesi de gündeme gelir. Bu tür satışlara başlamadan önce süreci muhasebecinizle planlayın.
Sık yapılan hatalar
- Kayıtsız satışa devam etmek: Banka ve pazaryeri hareketleri vergi idaresince izlenebilir; geriye dönük vergi ve ceza çıkabilir.
- Kişisel ve ticari hesabı karıştırmak: Ticari tahsilat ve ödemeleri ayrı bir hesapta tutmak kayıtları kolaylaştırır.
- Gider faturalarını almamak: Komisyon, kargo ve reklam giderlerinin belgesi yoksa vergiden düşülemez.
- Muafiyet sınırını takip etmemek: Sınır aşıldığında normal mükellefiyete geçilmesi gerekir.
İnternet satışlarınızı doğru şekilde kayıt altına almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat değişebileceğinden, işlem yapmadan önce güncel durumu teyit ediniz.